Pochodzenie tego owada nie jest dotychczas wyjaśnione. Szybkość ekspansji i osiągana liczebność w nowo zajętych miejscach wskazuje na przybysza z odległych regionów geograficznych. Potwierdza to również niski stopień wykorzystania tego gatunku jako żywiciela przez europejskie osobniki pasożytnicze. Jest to jedyny gatunek szrotówka z rodzaju Cameraria występujący w Europie; około 60 gatunków spotykany jest w Ameryce Północnej, a kilkanaście dalszych na obszarach Japonii, Indii i południowo-wschodniej Azji. Szrotówek kasztanowcowiaczek wywodzi się, najprawdopodobniej z obszarów strefy umiarkowanej, na co wskazujeduża odporność poczwarki na mróz.

Z pewną dozą
prawdopodobieństwa przyjmuje się, iż pochodzi z chińskiej prowincji Syczuan, górzystej krainy położonej na wschód od Tybetu i Himalajów, obszaru ok. trzykrotnie większego od terytorium Polski, ojczyzny pandy wielkiej i pandy małej.
W ciągu kilkunastu lat owad ten zasiedlił znaczną część Europy, przemieszczając się w kierunku północnym średnio ok. 100 km rocznie. Mechanizmy rozprzestrzeniania się szrotówka są dwa: na krótką odległość przez wiatr, na długi dystans przez środki transportu, przy czym o szybkości przemieszczania decyduje zagęszczenie drzew kasztanowca. Motyl ten obserwowany w Europie, sięga na zachodzie po Francje i Anglię (tu stwierdzono go w 2002 roku), na północy po państwa skandynawskie, a na wschodzie po środkową Ukrainę.
W Polsce uszkodzone liście kasztanowca białego przez larwy tego motyla zaobserwowano po raz pierwszy na początku lipca 1998 roku w Ogrodzie Botanicznym w Wojsławicach k/Wrocławia. Obecnie występuje on powszechnie w całej Polsce w dość dużym nasileniu (za wyjątkiem obszarów północno-wschodnich), powodując brązowienia i przedwczesne opadanie liści. W 2002 jak i 2003 roku nasilenie szkodnika było wyjątkowo duże, a dodatkowo panująca susza spowodowała to, że już we wrześniu nastąpiło wypuszczanie liści z pąków śpiących na wierzchołkach pędów i pojawienie się licznych kwiatostanów. Taka sytuacja stwarza niebezpieczeństwo częściowego przemarznięcia pędów wierzchołkowych, a nawet całych konarów drzew. Żerujące larwy owada uszkadzając liście, zmniejszają ich powierzchnię asymilacyjną, co powoduje skrócenie przyrostów pędów i zmniejszenie wielkości owoców lub wręcz brak kasztanów. Przyspieszone opadanie liści następuje wówczas, gdy drzewo utraci więcej niż 90 procent powierzchni asymilacyjnej.
Szrotówek kasztanowcowiaczek jest gatunkiem wielopokoleniowym. Na liczbę pokoleń wpływają warunki termiczne oraz długość sezony wegetacyjnego. Na południu Europy pojawiają się zasadniczo cztery pokolenia, zaś na terenach Polski trzy. Pierwsze pokolenie wylęga się z zimujących poczwarek od końca kwietnia do końca maja. Drugie od połowy czerwca do końca lipca, a trzecie w sierpniu, do połowy września. Latem rozwój pokolenia jest bardzo szybki i trwa 6-11 tygodni.
Z zimujących w opadłych liściach poczwarek, otoczonych kokonem, w ostatnim tygodniu kwietnia lub pierwszym tygodniu maja wychodzą pierwsze motyle. Lot motyli trwa, w zależności od warunków pogodowych, 2-3 tygodnie, a największe nasilenie liczebności motyli pokolenia zimującego występuje na początku maja, co przypada na główny okres kwitnienia kasztanowców.
Samica składa średnio 20-30 płaskich jaj na górnej stronie liścia, najczęściej obok nerwów bocznych, rzadziej w pobliżu nerwu głównego. Na jednym liściu może znajdować się do 65 jaj. Rozwój embrionalny jaja trwa 2-3 tygodni. Z jaj wylęgają się gąsienice, które wgryzają się w miękisz palisadowy liścia. Żerowiska mają postać podłużnych, żółtawo-brązowych plam (tzw. min) o długości 3-4 cm, drążonej wewnątrz blaszki liściowej, najczęściej między dwoma nerwami bocznymi. Okres żerowania w locie wynosi 3-4 tyg., a przy chłodnej pogodzie wydłuża się o 1-2 tyg. Gąsienica w ciągu życia linieje sześć razy. Larwa szóstego stadium już nie żeruje, a sporządza owalny, wysłany jedwabiem kokon, w którym się przepotwarza. Stadium poczwarki w lecie trwa 2-3 tyg., a u jesiennego, zimującego pokolenia 6-8 miesięcy. Część gąsienic drugiegi i trzeciego pokolenia zapada w stan spoczynku tzw. diapauzę, nawet na okres do pięciu lat (przetrwanie gatunku).
Motyle trzeciego pokolenia są aktywne we wrześniu, gąsienice żerują w październiku, a następnie zimują. Poczwarki zimujące są bardzo odporne na zimno i wytrzymują temperaturę do 23 stopni Celsjusza, a latem do +40 stopni Celsjusza.
Naukowcy w całej Europie poszują metody i środka, dzięki którym walka ze szrotówkiem kasztanowcowiaczkiem przynosiłaby pozytywne rezultaty. Najprawdopodobniej przedstawicielom polskiego świata nauki to się udało.
Wykorzystano jedną z metod ochrony dużych drzew przed szkodnikami i chorobami, a także sposobem na dokarmianie drzew mikroelementami, znaną i stosowaną od wielu lat na świecie metodę iniekcji.
W Polsce pierwsze próby zastosowania tej metody do zwalczania szrotówka podjęto w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach w 2000 roku. W roku następnym w Laboratorium Wdrożeniowo-Produkcyjnym PESTINOVA z Jaworzna został opracowany krajowy, dwuskładnikowy preparat żelowy, zawierający preparat owadobójczy imidachloprid i fungicyd tebukonazol. Opracowano również techniczną metodę aplikacji tego środka do pnia drzewa: co 15 cm wokół jego obwodu, na różnych, zmiennych wysokościach, należy wywiercić otwory o średnicy 8 mm i głębokości 7 cm (tym samym metoda została sklasyfikowana w kategorii makroiniekcji), do których specjalnym urządzeniem podaje się preparat o formulacji mikroemulsyjnej. Zostaje on przemieszczony naczyniami drzewa do korony i dociera do tkanki miękiszowej liści, w której rozwój biologiczny larw szrotówka jest powstrzymywany. Okres działania środka wynosi 2-3 lata.
Badania naukowe, z zastosowaniem metody i nowego, polskiego preparatu prowadzone były w Instytucie Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach oraz w Ogrodzie Botanicznym we Wrocławiu. Ich wysoka, co do skuteczności, ocena pozwoliła na tymczasową rejestrację preparatu 4 marca 2003 roku przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pod nazwą "Żel do równoczesnego zwalczania szrotówka kasztanowcowiaczka (Cameraria ohridella) i grzyb Guignardia aesculi na kasztanowcach."
Przedstrawiciele Laboratorium Wdrożeniowo-Produkcyjnego PESTINOVA oraz Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach przeszkolili, z zakresu stosowania preparatu żelowego i metody makroiniekcji, 34 wytypowane z terenu całej Polski firmy będące członkami Polskiego Stowarzyszenia Pracowników Dezynfekcji, Dezynsekcji i Deratyzacji, zobowiązując je jednocześnie do gromadzenia wyników z przeprowadzonych prac i przekazania ich do Instytutu w Skierniewicach, w celu dokonania dalszych analiz naukowych.
Wyniki dotychczasowych badań świadczą o tym, iż praca polskiego świata naukiw szukaniu sposobów walki z tym groźnym szkodnikiem kasztanowca białego, idzie w dobrym kierunku. Niemałym wkładem mogą się również poszczycić prowadzący bezpośrednią walkę z tym owadem członkowie Polskiego Stowarzyszenia Pracowników DDD.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Andrzej Kolasiński - Polskie Stowarzyszenie Pracowników Dezynfekcji, Dezynsekcji i Deratyzacji